(AB)2+AB-3I3 নির্ণয় কর।

Updated: 11 months ago
উত্তরঃ

প্রদত্ত ম্যাট্রিক্সদ্বয় হলো:

\[A = \begin{bmatrix} 2 \\ -1 \\ 1 \end{bmatrix}\]

এবং

\[B = \begin{bmatrix} -2 & 3 & 1 \end{bmatrix}\]

প্রথমে আমরা \(AB\) নির্ণয় করি:

\[AB = \begin{bmatrix} 2 \\ -1 \\ 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} -2 & 3 & 1 \end{bmatrix}\]

\[= \begin{bmatrix} 2 \times (-2) & 2 \times 3 & 2 \times 1 \\ -1 \times (-2) & -1 \times 3 & -1 \times 1 \\ 1 \times (-2) & 1 \times 3 & 1 \times 1 \end{bmatrix}\]

\[= \begin{bmatrix} -4 & 6 & 2 \\ 2 & -3 & -1 \\ -2 & 3 & 1 \end{bmatrix}\]

এখন, আমরা \((AB)^2\) নির্ণয় করি:

\[(AB)^2 = AB \times AB\]

\[= \begin{bmatrix} -4 & 6 & 2 \\ 2 & -3 & -1 \\ -2 & 3 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} -4 & 6 & 2 \\ 2 & -3 & -1 \\ -2 & 3 & 1 \end{bmatrix}\]

\[= \begin{bmatrix} (-4)(-4) + (6)(2) + (2)(-2) & (-4)(6) + (6)(-3) + (2)(3) & (-4)(2) + (6)(-1) + (2)(1) \\ (2)(-4) + (-3)(2) + (-1)(-2) & (2)(6) + (-3)(-3) + (-1)(3) & (2)(2) + (-3)(-1) + (-1)(1) \\ (-2)(-4) + (3)(2) + (1)(-2) & (-2)(6) + (3)(-3) + (1)(3) & (-2)(2) + (3)(-1) + (1)(1) \end{bmatrix}\]

\[= \begin{bmatrix} 16 + 12 - 4 & -24 - 18 + 6 & -8 - 6 + 2 \\ -8 - 6 + 2 & 12 + 9 - 3 & 4 + 3 - 1 \\ 8 + 6 - 2 & -12 - 9 + 3 & -4 - 3 + 1 \end{bmatrix}\]

\[= \begin{bmatrix} 24 & -36 & -12 \\ -12 & 18 & 6 \\ 12 & -18 & -6 \end{bmatrix}\]

আমরা জানি, \(I_3\) হলো 3x3 অভেদক ম্যাট্রিক্স (identity matrix):

\[I_3 = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}\]

সুতরাং, \(3I_3\):

\[3I_3 = 3 \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3 & 0 & 0 \\ 0 & 3 & 0 \\ 0 & 0 & 3 \end{bmatrix}\]

এখন, প্রদত্ত রাশিমালা \((AB)^2 + AB - 3I_3\) নির্ণয় করি:

\[(AB)^2 + AB - 3I_3 = \begin{bmatrix} 24 & -36 & -12 \\ -12 & 18 & 6 \\ 12 & -18 & -6 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} -4 & 6 & 2 \\ 2 & -3 & -1 \\ -2 & 3 & 1 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 3 & 0 & 0 \\ 0 & 3 & 0 \\ 0 & 0 & 3 \end{bmatrix}\]

\[= \begin{bmatrix} 24 + (-4) - 3 & -36 + 6 - 0 & -12 + 2 - 0 \\ -12 + 2 - 0 & 18 + (-3) - 3 & 6 + (-1) - 0 \\ 12 + (-2) - 0 & -18 + 3 - 0 & -6 + 1 - 3 \end{bmatrix}\]

\[= \begin{bmatrix} 24 - 4 - 3 & -36 + 6 & -12 + 2 \\ -12 + 2 & 18 - 3 - 3 & 6 - 1 \\ 12 - 2 & -18 + 3 & -6 + 1 - 3 \end{bmatrix}\]

\[= \begin{bmatrix} 17 & -30 & -10 \\ -10 & 12 & 5 \\ 10 & -15 & -8 \end{bmatrix}\]

Satt AI
Satt AI
2 weeks ago
137

Related Question

View All
উত্তরঃ

১. প্রদত্ত ম্যাট্রিক্স

ধরি,

A = 2-3-5-1451-3-5

২. সমঘাতি ম্যাট্রিক্সের সংজ্ঞা

একটি বর্গ ম্যাট্রিক্স (square matrix) A-কে সমঘাতি ম্যাট্রিক্স (idempotent matrix) বলা হয় যদি A2 = A হয়।

৩. A2 নির্ণয়

আমরা A2 নির্ণয় করি:

A2 = A × A

    = 2-3-5-1451-3-5 2-3-5-1451-3-5

    = 2(2)+(-3)(-1)+(-5)(1)2(-3)+(-3)(4)+(-5)(-3)2(-5)+(-3)(5)+(-5)(-5)(-1)(2)+4(-1)+5(1)(-1)(-3)+4(4)+5(-3)(-1)(-5)+4(5)+5(-5)1(2)+(-3)(-1)+(-5)(1)1(-3)+(-3)(4)+(-5)(-3)1(-5)+(-3)(5)+(-5)(-5)

     = 4+3-5-6-12+15-10-15+25-2-4+53+16-155+20-252+3-5-3-12+15-5-15+25

     = 2-30-140005

৪. A2 এবং A তুলনা

আমরা দেখতে পাচ্ছি যে,

A2 = 2-30-140005

কিন্তু,

A = 2-3-5-1451-3-5

স্পষ্টতই, A2  A

৫. সিদ্ধান্ত

যেহেতু A2 = A শর্তটি পূরণ হয় না, তাই প্রদত্ত ম্যাট্রিক্সটি একটি সমঘাতি ম্যাট্রিক্স নয়। প্রশ্নোক্ত ম্যাট্রিক্সটি সমঘাতি নয় বলে এটি দেখানো সম্ভব নয়।

Satt AI
Satt AI
2 weeks ago
140
উত্তরঃ

দেওয়া আছে,

\[C = \begin{bmatrix} -3 & 6 & 2 \\ 2 & -2 & -1 \\ -2 & 3 & 2 \end{bmatrix}\] \[X = \begin{bmatrix} x \\ y \\ z \end{bmatrix}\] \[D = \begin{bmatrix} 1 \\ 0 \\ 3 \end{bmatrix}\]

প্রদত্ত সমীকরণ জোটটি হলো: \(CX = D\)

অর্থাৎ,

\[\begin{bmatrix} -3 & 6 & 2 \\ 2 & -2 & -1 \\ -2 & 3 & 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} x \\ y \\ z \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 \\ 0 \\ 3 \end{bmatrix}\]

ধাপ ১: \(C\) ম্যাট্রিক্সের নির্ণায়ক \(|C|\) নির্ণয় করি।

\[|C| = \begin{vmatrix} -3 & 6 & 2 \\ 2 & -2 & -1 \\ -2 & 3 & 2 \end{vmatrix}\]

\[= -3 \begin{vmatrix} -2 & -1 \\ 3 & 2 \end{vmatrix} - 6 \begin{vmatrix} 2 & -1 \\ -2 & 2 \end{vmatrix} + 2 \begin{vmatrix} 2 & -2 \\ -2 & 3 \end{vmatrix}\]

\[= -3((-2)(2) - (-1)(3)) - 6((2)(2) - (-1)(-2)) + 2((2)(3) - (-2)(-2))\]

\[= -3(-4 + 3) - 6(4 - 2) + 2(6 - 4)\]

\[= -3(-1) - 6(2) + 2(2)\]

\[= 3 - 12 + 4\]

\[= -5\]

যেহেতু \(|C| \neq 0\), সেহেতু সমীকরণ জোটটির একটি অনন্য সমাধান বিদ্যমান।

ধাপ ২: \(|C_x|\) নির্ণয় করি।

\(C\) ম্যাট্রিক্সের প্রথম কলামকে \(D\) দ্বারা প্রতিস্থাপন করে \(C_x\) ম্যাট্রিক্স পাই:

\[C_x = \begin{bmatrix} 1 & 6 & 2 \\ 0 & -2 & -1 \\ 3 & 3 & 2 \end{bmatrix}\]

\[|C_x| = 1 \begin{vmatrix} -2 & -1 \\ 3 & 2 \end{vmatrix} - 6 \begin{vmatrix} 0 & -1 \\ 3 & 2 \end{vmatrix} + 2 \begin{vmatrix} 0 & -2 \\ 3 & 3 \end{vmatrix}\]

\[= 1((-2)(2) - (-1)(3)) - 6((0)(2) - (-1)(3)) + 2((0)(3) - (-2)(3))\]

\[= 1(-4 + 3) - 6(0 + 3) + 2(0 + 6)\]

\[= 1(-1) - 6(3) + 2(6)\]

\[= -1 - 18 + 12\]

\[= -7\]

ধাপ ৩: \(|C_y|\) নির্ণয় করি।

\(C\) ম্যাট্রিক্সের দ্বিতীয় কলামকে \(D\) দ্বারা প্রতিস্থাপন করে \(C_y\) ম্যাট্রিক্স পাই:

\[C_y = \begin{bmatrix} -3 & 1 & 2 \\ 2 & 0 & -1 \\ -2 & 3 & 2 \end{bmatrix}\]

\[|C_y| = -3 \begin{vmatrix} 0 & -1 \\ 3 & 2 \end{vmatrix} - 1 \begin{vmatrix} 2 & -1 \\ -2 & 2 \end{vmatrix} + 2 \begin{vmatrix} 2 & 0 \\ -2 & 3 \end{vmatrix}\]

\[= -3((0)(2) - (-1)(3)) - 1((2)(2) - (-1)(-2)) + 2((2)(3) - (0)(-2))\]

\[= -3(0 + 3) - 1(4 - 2) + 2(6 - 0)\]

\[= -3(3) - 1(2) + 2(6)\]

\[= -9 - 2 + 12\]

\[= 1\]

ধাপ ৪: \(|C_z|\) নির্ণয় করি।

\(C\) ম্যাট্রিক্সের তৃতীয় কলামকে \(D\) দ্বারা প্রতিস্থাপন করে \(C_z\) ম্যাট্রিক্স পাই:

\[C_z = \begin{bmatrix} -3 & 6 & 1 \\ 2 & -2 & 0 \\ -2 & 3 & 3 \end{bmatrix}\]

\[|C_z| = -3 \begin{vmatrix} -2 & 0 \\ 3 & 3 \end{vmatrix} - 6 \begin{vmatrix} 2 & 0 \\ -2 & 3 \end{vmatrix} + 1 \begin{vmatrix} 2 & -2 \\ -2 & 3 \end{vmatrix}\]

\[= -3((-2)(3) - (0)(3)) - 6((2)(3) - (0)(-2)) + 1((2)(3) - (-2)(-2))\]

\[= -3(-6 - 0) - 6(6 - 0) + 1(6 - 4)\]

\[= -3(-6) - 6(6) + 1(2)\]

\[= 18 - 36 + 2\]

\[= -16\]

ধাপ ৫: ক্রেমারের সূত্র (Cramer's Rule) ব্যবহার করে \(x, y, z\) এর মান নির্ণয় করি।

আমরা জানি, ক্রেমারের সূত্র অনুযায়ী,

\[x = \frac{|C_x|}{|C|}\]

\[y = \frac{|C_y|}{|C|}\]

\[z = \frac{|C_z|}{|C|}\]

মানগুলো বসিয়ে পাই:

\[x = \frac{-7}{-5} = \frac{7}{5}\]

\[y = \frac{1}{-5} = -\frac{1}{5}\]

\[z = \frac{-16}{-5} = \frac{16}{5}\]

অতএব, সমাধান: \(x = \frac{7}{5}, y = -\frac{1}{5}, z = \frac{16}{5}\)

Satt AI
Satt AI
2 weeks ago
137
শিক্ষকদের জন্য বিশেষভাবে তৈরি

১ ক্লিকে প্রশ্ন, শীট, সাজেশন
অনলাইন পরীক্ষা তৈরির সফটওয়্যার!

শুধু প্রশ্ন সিলেক্ট করুন — প্রশ্নপত্র অটোমেটিক তৈরি!

প্রশ্ন এডিট করা যাবে
জলছাপ দেয়া যাবে
ঠিকানা যুক্ত করা যাবে
Logo, Motto যুক্ত হবে
অটো প্রতিষ্ঠানের নাম
অটো সময়, পূর্ণমান
প্রশ্ন এডিট করা যাবে
জলছাপ দেয়া যাবে
ঠিকানা যুক্ত করা যাবে
Logo, Motto যুক্ত হবে
অটো প্রতিষ্ঠানের নাম
অটো সময়, পূর্ণমান
অটো নির্দেশনা (এডিটযোগ্য)
অটো বিষয় ও অধ্যায়
OMR সংযুক্ত করা যাবে
ফন্ট, কলাম, ডিভাইডার
প্রশ্ন/অপশন স্টাইল পরিবর্তন
সেট কোড, বিষয় কোড
অটো নির্দেশনা (এডিটযোগ্য)
অটো বিষয় ও অধ্যায়
OMR সংযুক্ত করা যাবে
ফন্ট, কলাম, ডিভাইডার
প্রশ্ন/অপশন স্টাইল পরিবর্তন
সেট কোড, বিষয় কোড
এখনই শুরু করুন ডেমো দেখুন
৫০,০০০+
শিক্ষক
৩০ লক্ষ+
প্রশ্নপত্র
মাত্র ১৫ পয়সায় প্রশ্নপত্র
১ ক্লিকে প্রশ্ন, শীট, সাজেশন তৈরি করুন আজই

Complete Exam
Preparation

Learn, practice, analyse and improve

1M+ downloads
4.6 · 8k+ Reviews