উত্তরঃ
দেওয়া আছে,
\(C = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 1 \\ -1 & 2 & 0 \\ 3 & 4 & 5 \end{bmatrix}\)
\(X = \begin{bmatrix} x & y & z \end{bmatrix}\)
\(D = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \end{bmatrix}\)
এখন, \(X^T\) এবং \(D^T\) নির্ণয় করি:
\(X^T = \begin{bmatrix} x \\ y \\ z \end{bmatrix}\)
\(D^T = \begin{bmatrix} 1 \\ 2 \\ 3 \end{bmatrix}\)
প্রদত্ত সমীকরণটি হলো \(CX^T = D^T\)। মান বসিয়ে পাই,
\(\begin{bmatrix} 1 & 2 & 1 \\ -1 & 2 & 0 \\ 3 & 4 & 5 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} x \\ y \\ z \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 \\ 2 \\ 3 \end{bmatrix}\)
ম্যাট্রিক্স গুণ করে সমীকরণ জোট গঠন করি:
\(x + 2y + z = 1\) (i)
\(-x + 2y + 0z = 2 \implies -x + 2y = 2\) (ii)
\(3x + 4y + 5z = 3\) (iii)
নির্ণায়ক পদ্ধতিতে সমাধানের জন্য, প্রথমে সহগ ম্যাট্রিক্সের নির্ণায়ক \(D\) বের করি:
\(D = \begin{vmatrix} 1 & 2 & 1 \\ -1 & 2 & 0 \\ 3 & 4 & 5 \end{vmatrix}\)
\(D = 1(2 \times 5 - 0 \times 4) - 2(-1 \times 5 - 0 \times 3) + 1(-1 \times 4 - 2 \times 3)\)
\(D = 1(10 - 0) - 2(-5 - 0) + 1(-4 - 6)\)
\(D = 10 + 10 - 10\)
\(D = 10\)
\(D_x\) নির্ণয়:
প্রথম কলামকে ধ্রুবপদ ম্যাট্রিক্স দ্বারা প্রতিস্থাপন করে পাই,
\(D_x = \begin{vmatrix} 1 & 2 & 1 \\ 2 & 2 & 0 \\ 3 & 4 & 5 \end{vmatrix}\)
\(D_x = 1(2 \times 5 - 0 \times 4) - 2(2 \times 5 - 0 \times 3) + 1(2 \times 4 - 2 \times 3)\)
\(D_x = 1(10 - 0) - 2(10 - 0) + 1(8 - 6)\)
\(D_x = 10 - 20 + 2\)
\(D_x = -8\)
\(D_y\) নির্ণয়:
দ্বিতীয় কলামকে ধ্রুবপদ ম্যাট্রিক্স দ্বারা প্রতিস্থাপন করে পাই,
\(D_y = \begin{vmatrix} 1 & 1 & 1 \\ -1 & 2 & 0 \\ 3 & 3 & 5 \end{vmatrix}\)
\(D_y = 1(2 \times 5 - 0 \times 3) - 1(-1 \times 5 - 0 \times 3) + 1(-1 \times 3 - 2 \times 3)\)
\(D_y = 1(10 - 0) - 1(-5 - 0) + 1(-3 - 6)\)
\(D_y = 10 + 5 - 9\)
\(D_y = 6\)
\(D_z\) নির্ণয়:
তৃতীয় কলামকে ধ্রুবপদ ম্যাট্রিক্স দ্বারা প্রতিস্থাপন করে পাই,
\(D_z = \begin{vmatrix} 1 & 2 & 1 \\ -1 & 2 & 2 \\ 3 & 4 & 3 \end{vmatrix}\)
\(D_z = 1(2 \times 3 - 2 \times 4) - 2(-1 \times 3 - 2 \times 3) + 1(-1 \times 4 - 2 \times 3)\)
\(D_z = 1(6 - 8) - 2(-3 - 6) + 1(-4 - 6)\)
\(D_z = 1(-2) - 2(-9) + 1(-10)\)
\(D_z = -2 + 18 - 10\)
\(D_z = 6\)
ক্রেমারের সূত্রানুসারে (\(x = \frac{D_x}{D}, y = \frac{D_y}{D}, z = \frac{D_z}{D}\)), আমরা পাই:
\(x = \frac{-8}{10} = -\frac{4}{5}\)
\(y = \frac{6}{10} = \frac{3}{5}\)
\(z = \frac{6}{10} = \frac{3}{5}\)
অতএব, নির্ণেয় সমাধান:
\(x = -\frac{4}{5}, y = \frac{3}{5}, z = \frac{3}{5}\)